Czym jest STIR? – Takie pytanie często pojawia się, kiedy pierwszy raz zetkniemy się z tym skrótem, np. w informacji o udaremnieniu działania kolejnej karuzeli VAT lub innych przestępstw skarbowych.

STIR w praktyce jest to system, dzięki któremu Krajowa Administracja Skarbowa jest w stanie wychwytywać podejrzane działania różnych podmiotów, które chcą wykorzystać sektor finansowy do wyłudzeń skarbowych. Co oznacza skrót STIR? Jak działa? Kiedy pieniądze na koncie mogą być zablokowane? Odpowiadamy!

CZYTAJ TAKŻE: Nowe nawyki klientów szkodliwe dla firm?

Co oznacza skrót STIR?

Skrót STIR oznacza System Teleinformatyczny Izby Rozliczeniowej. Działa od stycznia 2018 roku i od tego czasu doskonale pokazał, że dobrze opracowane algorytmy oraz system monitorujący ogromne ilości danych jest w stanie wychwycić podejrzane transakcje, lub zachowania przeróżnych podmiotów działających w obrocie gospodarczym.

STIR a wyłudzenia VAT

Analizowane przez STIR dane pod kątem ryzyka wyłudzeń skarbowych, pochodzą od banków lub SKOK-ów i pozwalają wykryć różne podejrzane transakcje oraz dać sygnał, że gdzieś właśnie rozkręciła się karuzela VAT, a w innym miejscu trwa pranie brudnych pieniędzy.

Biorąc pod uwagę, jak wiele różnego rodzaju transakcji obsługują instytucje finansowe, tylko zaawansowany i dobrze dopasowany do zagrożeń system jest w stanie wyłapywać w gąszczu przelewów te, które wymagają dogłębnej analizy.

STIR a blokada rachunków

Działanie Systemu Teleinformatycznego Izby Rozliczeniowej reguluje ustawa z dnia 24 listopada 2017 roku. Sam STIR na jej podstawie ruszył już w połowie stycznie 2018 roku.

CZYTAJ TAKŻE: Fiskus przyspieszy zwrot VAT. Ale jest jeden warunek

STIR to nie tylko informatyczne możliwości złożonych algorytmów kontrolnych, ale także skuteczna cyfrowa bariera , która zapobiega transferowi pieniędzy z wyłudzeń. Istnieje bowiem możliwość zablokowania podejrzanego rachunku firmowego na 72 godziny. Co więcej, prawo daje możliwość wydłużenia tego terminu nawet do 3 miesięcy. Nie trudno sobie wyobrazić, jak poważne problemy rodzi to po stronie posiadacza takiego konta.

Jest jednak jedno zastrzeżenie. Rozwiązanie to nie może dotyczyć kont należących do osób fizycznych, które służą do ich prywatnych rozliczeń. Za algorytmami STIR stoi bardzo wnikliwa analiza, która minimalizuje ryzyko ewentualnych konsekwencji, jakie mogłyby spaść na działających zgodnie z prawem przedsiębiorców.

STIR zablokował konto. Co dalej?

Jeżeli konto firmowe zostanie zablokowane w wyniku działania STIR, można zawnioskować do Krajowej Administracji Skarbowej o wyrażenie zgody na pobranie środków. Pieniądze mogą wtedy służyć jedynie do:

  • opłacenia pensji pracowników, którzy zostali zatrudnieni minimum 3 miesiące przed założeniem blokady
  • płacenia składek ZUS
  • regulowania zaliczek na podatek dochodowy
  • zasądzonych alimentów lub rent alimentacyjnych tytułem odszkodowania.
  • opłacenia bieżących zobowiązań wynikających z przepisów podatkowych i celnych (nie zawsze jest na to zgoda)

CZYTAJ TAKŻE: Wniosek do ZUS o wydanie pisemnej interpretacji przepisów

Czy KAS może odblokować konto przed terminem?

Co ciekawe, w szczególnej sytuacji KAS może zgodzić się na zdjęcie blokady przed terminem. Jest to jednak możliwe tylko wtedy, kiedy organy skarbowe nie posiadają istotnych przesłanek dla utrzymania  takiego środka zapobiegawczego. Oczywiście nic nie dzieje się „z automatu”. Podmiot gospodarczy musi sam wystąpić z wnioskiem o takie działanie.

Algorytm STIR

Świat opiera się na algorytmach. Tak jak media społecznościowe z są w stanie wyłapywać informacje szczególnie ciekawe dla jakiejś grupy użytkowników, lub posty na temat COVID, by umieścić pod nimi adnotację o ryzyku tzw. fake-newsów, tak samo systemy informacyjne służb podatkowych wielu krajów posiadają algorytmy, które dość skutecznie „wyławiają” przypadki nieuczciwych zachowań lub takich, które noszą znamiona przestępstw.

W czasach, gdy coraz więcej operacji odbywa się elektronicznie, tego typu narzędzia wydają się najskuteczniejszym rozwiązaniem w walce z nadużyciami i wyłudzeniami. Pomagają też uszczelnić system podatkowy.